Türk Karadan Karaya Füze Sistemleri

ATACMS Füzesi atan bir MLRS sistemi

Türk Kara Kuvvetleri, topçu birliklerine destek olmak, kara birliklerinin tüm unsurlarına hızlı ve güçlü mobil ateş desteği sağlamak, stratejik ve uzak düşman hedeflerini ani bir saldırı ile vurmak, düşmana kararlı ve sert bir yanıt vermek amacı ile yüksek miktarda çok namlulu, hassas vuruş yeteneği olan balistik ve hassas güdümlü füze sistemini bünyesinde barındırır. TSK toplam 800’den fazla füze fırlatma sistemi ve füzeyi envanterde bulundurmaktadır.

1980’li yıllardaki İran-Irak Savaşı ve ardından 1991 yılındaki Birinci Körfez Savaşı sırasında bu ülkelerdeki sivil yerleşim merkezlerinin balistik füze saldırılarının hedefi haline gelmesi Türkiye’deki güvenlik politikalarından sorumlu çevrelerin dikkatinden kaçmamış, o güne kadar Türkiye’nin herhangi bir birikime veya kabiliyete sahip olmadığı balistik füze teknolojilerine yönelik olarak çalışmalar başlatılmıştır.

TR-107

Roketsan TR-107

Bu silahlardan taktik seviyede en basiti olan TR-107, emsalleri arasında en uzun menzile sahip ve arzu edilen mükemmel doğruluk/dağılım özelliklerini sağlayan hafif, etkili ve güvenilir bir topçu roketidir.

Çap107 mm
Azami Menzil11+ km
Asgari Menzil3 km
Ağırlık19.5 kg
Yakıt TipiAzaltılmış Dumanlı Kompozit
Harp Başlığı TipiTahrip (HE)
Harp Başlığı Ağırlığı8.4 kg
Harp Başlığı Etki Yarıçapı14 m
Tapa TipiHassas

T-122 SAKARYA

1990’ların ortalarına kadar MKEK, TÜBİTAK-SAGE ve Roketsan gibi devletle bağlantılı kurumların çatısı altında birbirinden bağımsız, hatta birbiriyle rekabet içerisinde sürdürülen Pars, Toros, Sakarya gibi roket programlarında 40 ila 110 kilometre arasında değişen menzillere ulaşılmıştır. Gerçek manadaki balistik füzeden ziyade güdümsüz topçu roketi olarak nitelendirilebilecek bu silahlardan 40 kilometre menzilli Sakarya üretim aşamasına ulaşarak Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterine katılan ilk yerli roket sistemi olmuştur.

TR 122 Sakarya
TR 122 Sakarya

Roketsan’ın 122 mm.lik artırılmış menzilli roket ailesi klasik 122 mm.lik roketlere göre iki kat menzile sahiptir. Tahrip, Çelik Bilyalı ve kargo harp başlığına sahip roketler TR-122, TRB-122 ve TRK-122 olarak adlandırılır. Üstün dağılım karakterleriyle bu roketler nokta ve alan hedeflerine karşı kullanılır. Roketler, T-122’den veya 122 mm.lik diğer çekili araca monteli silah sistemlerinden atılır.

TipiTR-122TRB-122TRK-122SR-122SRB-122
Menzil40 KM40 KM30 KM20 KM20 KM
Ağırlığı65.9 KG71,6 KG66.6KG66.6KG67.1KG
HARP Baş.18.4 KG18.4 KG22.9KG18.4 KG18.4 KG
  • Üretici: Türkiye/Roketsan
  • Namlu Sayısı: 2×20
  • Namlu Boyu: 3 m
  • Namlu Çapı: 122 mm
  • Salvo Atış Süresi (40 rocket) 80s
  • Aracın Yüksüz ağırlığı: 19,5 ton
  • 40 roket yüklü ağırlığı: 22.5 ton
  • Uzunluğu : 9.2 metre
  • Genişliği: 2.50 metre
  • Yüksekliği:3.1 metre
  • Taşıyıcı Araç: 6 x 6 taktik tekerlekli MAN kamyon (6×6)
  • Tevcih:Atış Kontrol Sistemi ile otomatik,

MLRS – ATACMS

ATACMS atan bir MLRS sistemi

Bu arada, yurtiçi geliştirme programlarına paralel olarak 1996 yılında ABD’ne 72 adet ATACMS tipi taktik balistik füze sipariş edilmiş, yüksek isabet hassasiyetine ve 165 kilometre menzile sahip bu sistemlerin teslim edilmesiyle TSK tarihinde ilk kez gerçek manada balistik füze yeteneğine kavuşmuştur. Hemen akabinde 1998 yılında Suriye ile yaşanan gerginlik sırasında Suriye sınırına kaydırılan ATACMS füzeleri Suriye karşısında caydırıcı unsur olarak kullanım bulmuş; böylece Türkiye savunma politikalarında bir ilke imza atmıştır. ATACMS sistemleri halen Türkiye’nin elindeki en güçlü silahlardan birisidir.

TR-300

TR 300 Kasırga Sistemi

1990’ların yılların ikinci yarısında, yerli sanayi tarafından yürütülen çalışmalara ivme kazandırmak maksadıyla Çin Halk Cumhuriyeti ile teknolojik işbirliğine gidilmiştir. Bu kapsamda, 1997 yılında Çin ile imzalanan 250 milyon ABD doları mertebesindeki bir sözleşmeyle, bu ülkeden WS-1 güdümsüz roketlerinden bir miktar satın alınmış, müteakiben aynı sistemin Kasırga adıyla yerli imalatına geçilmiştir.

TR-300 roketleri sabit çelik tüpten fırlatılabildiği gibi kötü hava ve çevre koşullarına karşı yüksek koruma ve daha kolay ve süratli doldurma ve boşaltma imkanı sağlayan izoleli pod içerisinden de fırlatılabilmektedirler.

Roketsan imali yüksek tahrip güçlü ve çelik bilyeli harp başlıklarına sahip 300 mm.lik roketler, personele, hafif dayanıklı malzemeye ve hafif zırhlı araçlara karşı etkinlikle kullanılırlar.

Sistemde tropikal çevre şartları dahil olumsuz sıcak ve soğuk hava şartlarına ve diğer olumsuz çevre koşullarına karşı yalıtımlı podlar kullanır. Bu sayede, olumsuz çevre koşullarına karşı korunmanın yanı sıra mühimmat yükleme ve boşaltma işleminin en kısa sürede ve kolayca gerçekleştirilebilmesine de imkan sağlanmış olur.

Çap (TR-300S / TR-300E)300 mm – 302 mm
Azami ve Asgari Menzil (Deniz seviyesinde) TR-300E65-100+ km
Azami ve Asgari Menzil (Deniz seviyesinde) TR-300S36-65+ km
Ağırlık525 kg – 590 kg
Yakıt tipiKompozit katı yakıt
Harp başlığı tipiÇelik Bilyeli 26.000 Ad.
Harp başlığı ağırlığı150 kg
Harp başlığı etki yarıçapı70 m
Tapa tipiHassas
Tapa tipiYaklaşmalı
Raf Ömrü10 yıl

Nispeten küçük bir harp başlığı taşıdığı da göz önüne alındığında Kasırga’nın nokta hedeflerinden ziyade geniş alana yayılmış hedeflerin yaylım ateş altına alınması gibi sınırlı bir taktik saha kullanımına haiz olduğu söylenebilir. Kasırga roketlerinden yaklaşık 1.500 adet ürettiğine inanılan Roketsan firmasının, Kasırga+ adıyla anılan, roketin burun kısmına küresel konumlama (GPS) ve ataletsel güdüm sistemi (INS) ile rota düzeltme kanatçıkları ilave edilmiş yeni versiyonu TRG-300 [K+] hizmete girmeye başlamıştır.

J-600T Yıldırım

J600 T Yıldırım Füzesi

J-600T Yıldırım, düşman hava savunma birimleri, C3I merkezleri, lojistik ve altyapı tesisleri gibi yüksek değerli hedeflere saldırmak için tasarlanmış ve dost topçu silahlarına ateş desteği sağlayarak yüksek hareket kabiliyeti sağlayan bir balistik füze sistemidir.

J600 T Yıldırım Füzeleri

Türkiye’nin ortak balistik füze geliştirilmesi için Çin ve Pakistan ile işbirliği 1970’lerin sonlarında ve 1980’lerin başında başladı. J projesinin hikâyesi ve öncesindeki Kasırga projesi, Amerikan M-270 MLRS topçu roket sisteminin Türkiye’de lisans altındaki teknoloji transferi ve üretimi için yapılan müzakerelerin başarısız olduğu 1990’lı yılların ilk yarısına kadar uzanmaktadır. Türkiye, yönlendirilebilir füzelerin tasarlanması ve geliştirilmesi için kendi başına yeterli bir ulusal altyapıyı kurmak için eleştirel teknolojiler üzerinde tam egemenliğe odaklanan başka seçenekler aramayı kararlaştırmıştı. 1997’de Kasırga adı altında Çin WS-1A ve WS-1B roketlerinin lisanslı üretimi için bir sözleşme imzalandıktan sonra Çin B-611 SRBM için CPMIEC (Chinese Precision Machinery Import and Export Corporation) ile benzer bir sözleşme imzalandı. Çin B-611 SRBM sistemi 1998’de 300 milyon ABD doları tutarında rapor edilen 200’den fazla füze ile B-611 bataryasının lisanslı üretimini kapsıyordu.

J-600T tasarımı, düşük maliyetli bir taktik füze sistemi olarak CASIC tarafından geliştirilen B-611 SRBM’ye dayanıyordu ve B-611M, ve Çinli envanterdeki M-11 (CSS-7 ve DF-11) füzelerinin yerini alacaktı. CPMIEC yetkilileri, Ankara’daki IDEF 2007 savunma fuarında B-611’in geliştirilmiş hali olan B-611M’nin Çin-Türk işbirliği programının bir parçası olmadığını doğruladı.

Türkiye’nin savunma şirketi Roketsan, J-600T’nin menzilini, performansını ve tasarımını geliştirme konusunda görevlendirilmiş ve kapalı pod fırlatma kutusu tasarımı, geliştirilmiş itici, iyileştirilmiş GCU ve farklı türdeki savaş başlığı yapılandırmaları gibi seçenekler üzerinde çalışmalar yürütmektedir.

Roketsan’ın ayrıntıları şu an için spekülatif olan J-600T’nin geliştirilmiş bir sürümü üzerinde çalıştığı bildirilmektedir. Sistemin hizmete başlangıcından 7 yıl daha önce kamuoyuna açıklandığı göz önüne alındığında, geliştirilmiş sürüm hakkında bir bilginin varsa bir süre gizli kalacağı beklenebilir.

Roketsan tarafından geliştirilen ve üretilen J-600T Yıldırım’ın halihazırda Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterinde bulunan iki türevi vardır. Diğerleriyle birlikte aşağıda listelenmiştir:

  • J-600T Yıldırım I SRBM ( ~150 km menzil)
  • J-600T Yıldırım II SRBM (~300 km menzil)
  • J-600T Yıldırım III SRBM(~900 km menzil – Resmi Olarak Duyurulmadı)
  • J-600T Yıldırım IV IRBM(~2.500 km menzil, Resmi Olarak Duyurulmadı)

Savaş başlık tipi: TNT + RDX 
Füze: Yakınlık 
Rehberlik: INS 
Menzil: 150 km (J-600T Yıldırım I); 300 km (J-600T Yıldırım II); 900 km (J-600T Yıldırım III) 
Çap: 600 mm 
Uzunluk: 6.10 m 
Ağırlık, toplam: 2,100 kg 
Ağırlık, patlayıcı başlık: 480 kg 
İtici türü: HTPB (Kompozit) 
CEP: <150 m (J-600T Yıldırım I için)

TRG-300 KAPLAN

ROKETSAN tarafından geliştirilen ve üretilen TRG-300 KAPLAN Füzesi yüksek isabet ve tahrip gücü sayesinde 30 km’den 120 km mesafeye kadar yüksek öncelikli hedefler üzerinde yoğun ve etkili ateşler yaratabilme yeteneğine sahiptir. Bu üstün özellikleri sayesinde zamanında, doğru ve etkili ateş gücü yaratarak manevra birliklerine mükemmel ateş desteği sağlar.

Yüksek tahrip veya çelik bilyalı normal tahrip başlığı ile kullanılabilen ürünler, Roketsan tarafından geliştirilen yaklaşma tapasını kullanıyor. Çelik bilyalı harp başlığı ile 30 metreden geniş bir alanda etki yaratan topçu roketi, parçacık etkili yüksek tahrip güçlü başlık ile 20 metrenin üzerinde bir alanda etki yaratıyor.

Blok-IBlok-II
Çap300 mm300 mm
Ağırlık585 kg585 kg
Menzil30 – 120 km20 – 90
GüdümKüresel Konumlama Sistemi + Küresel Uydu Konumlandırma Sistemi Destekli Ataletsel Navigasyon SistemiKüresel Konumlama Sistemi + Küresel Uydu Konumlandırma Sistemi Destekli Ataletsel Navigasyon Sistemi
KontrolElektromekanik Tahrik Sistemli Aerodinamik KontrolElektromekanik Tahrik Sistemli Aerodinamik Kontrol
Yakıt TipiKompozit KatıKompozit Katı
Harp Başlığı TipiTahrip + Çelik BilyeliTahrip + Çelik Bilyeli
Harp Başlığı Ağırlığı105 kg150 kg
Tapa TipiÇarpma ve YaklaşmalıÇarpma ve Yaklaşmalı
Doğruluk (CEP)≤ 10 m≤ 10 m

BORA – KHAN BALİSTİK FÜZESİ

BORA/KHAN Balistik Füze Sistemi

Yıldırım projelerinin III ve IV. faz durumu ile ilgili güncel bilgi bulmak oldukça zordur. Fakat bunlardan önce Türkiye BORA ya da ihraç versiyonu adıyla KHAN füze sistemlerini duyurmuştur. BORA sistemi YILDIRIM füzesinden teknolojik olarak çok daha gelişmiş olmakla birlikte tahrip gücü da oldukça yüksektir. Türkiye’nin YILDIRIM 3 ve 4 versiyonları yerine BORA füzesi üzerinden balistik füze çalışmasına gitmiş olması muhtemeldir.

BORA Balistik Füze Sistemi, Savunma Sanayi Başkanlığı ile Roketsan arasında 23.11.2009 tarihinde imzalanan “B (BORA) Füzesi ve B (BORA) Silah Sistemi Projesi” adlı sözleşmeyle, K.K.K.lığının ihtiyacı olan uzun menzilli karadan karaya füze sistemi ihtiyacının karşılanması amacıyla geliştirilmiştir.

İlk olarak 2017 yılında gerçekleştirilen IDEF-2017 Uluslararası Savunma Sanayii Fuarında tanıtılan BORA’nın, envantere giriş tarihi net olarak bilinmese de 2014 yılını işaret eden birtakım bilgiler mevcuttur. Buna ek olarak 2017 yılında 50+ adet BORA BF’nin Türk Silahlı Kuvvetlerine teslim edildiği bilgisi resmi kaynaklardan doğrulanmıştır.

Çap610 mm
Ağırlık2.500 kg
GüdümKüresel Konumlama Sistemi (KKS) Destekli Ataletsel Navigasyon Sistemi (ANS)
KontrolElektromekanik Tahrik Sistemli Aerodinamik Kontrol
Yakıt TipiKompozit Katı Yakıt
Başlık Tahrip, Parça Tesirli
Patlayıcı470 kg
TapaYaklaşmalı (Hassas Yedeklemeli)

Kaynaklar :

Türkiye’nin Balistik Füze Programı – Sıtkı Egeli (2013)
Ayrıca millisavunma.com, Wikipedia, Janes’defence ve defencenews.com ‘dan derlenmiştir.

Benzer Haberler

One Thought to “Türk Karadan Karaya Füze Sistemleri”

  1. Umarım en az 1000 km+ uzun menzilli balistik füzelerde %100 yerli olarak üretilip envantere girer.

Leave a Comment